بیماری‌های دهان و دندان از جمله بیماری‌های شایع عفونی هستند که عوامل مختلفی در ایجاد آن‌ها نقش دارند. تغییر عادات‌ها و رژیم غذایی، رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان ، بی توجهی به سلامت دندان‌ها از مهم ترین علل ابتلا به بیماری‌های دهان است . آفت دهان ، یک بیماری شایع دهانی است و معمولا به صورت زخم در منطقه زبان ، گونه‎ها و یا لثه‌ها ایجاد و سبب به وجود آمدن ضایعات دردناک نکروتیک در مخاط دهان، زبان و لثه می‌شود.

علت ایجاد آفت دهان :

علت به وجود آمدن آفت دهان ناشناخته است و تاکنون هیچ علتی برای ایجاد این زخم‌های درد آور در حفره دهانی پیدا نشده است . اما عواملی که با آفت عود کننده مرتبط‌اند شامل عوامل زیر است:

  • ژنتیکی
  • اختلالات هماتولوژیک
  • ایمونولوژیک
  • تروما
  • قطع سیگار

عامل شروع کننده متفاوت است ( افزایش استرس ، تغییرات هورمونی ، فاکتور های رژیم غذایی ، ترومای موضعی مخاط ، عفونت‌های تنفسی فوقانی و آلرژی )

شیوع آن 20 درصد است و 18 تا 27 درصد از افراد را درگیر می‌کند.

آفت شایع ترین علت زخم‌های عود کننده دهانیست.

غالبا زخم‌های آفتی ، در کودکان و بالغین جوان دیده می‌شود و تقریبا 80 درصد افراد مبتلا ، اولین زخم خود را قبل از سن 20 سالگی گزارش می‌کنند.

ابتدا یک دوره پرودروم و هشدار دهنده نظیر سوزش ، خارش یا گزگز می‌باشد.

انواع آفت دهان :

آفت دهان شامل انواع مختلفی می‌باشد : زخم‌های مینور ، ماژور و هرپتی فرم

نوع مینور (شایع ترین زیرگروه):

آفت مینور حدود 80 درصد موارد ابتلا را شامل می‌شود. این نوع از زخم‌های آفتی که بیشتر در دوران کودکی به وجود می‌آید ، منفرد بوده و به‌طور شایع‌تر و ظاهر آن به صورت بیضی تا گرد است ، قطر کمتر از 1 سانتی متر ، محل شایع درگیری مخاط باکال و لیبال

نوع ماژور:

شروع : در بعد از دوره بلوغ ، منفرد و با شیوع کمتر متعدد ، عمیق ، قطر 1 سانتی متر یا بیشتر ، پایدار به مدت چند هفته تا چند ماه شایعترین مکان مخاط لیبال – کام نرم و ناحیه لوزه ای حلقی .

نوع هرپتی فرم:

تمایل به بروز در بالغین و زنان ، زخم‌های سطحی گروهی با قطر 1 تا 2 میلی متر ، به هم پیوستن ضایعات و تشکیل زخم‌های بزرگ ، بهبودی در عرض 7 تا 19 روز

زخم‌های آفتی بیشتر در مخاط یا پوشش متحرک دهان خصوصا مخاط گونه، مخاط داخلی لب و مخاط زبان مشاهده می‌شوند و در مخاط کام و لثه بروز آن کمتر اتفاق می‌افتد.

درمان آفت درمان :

آفت دهان هیچگاه درمان قطعی ندارد اما تنها راه مقابله با آن می‌توان به درمان‌های زیر اشاره نمود:

  1. استفاده از دهانشویه‌های کلرهگزدین ، این راه درمان تا حدی درد و التهاب را کاهش می‌دهد، اما تعداد دفعات آفت را کاهش نمی‌دهد .
  2.  استفاده از کورتیکواستروییدهای سطحی به صورت پماد یا دهانشویه ، التهاب و درد ناشی از ضایعات را کاهش می‌دهد.
  3. کورتون‌ها نیز درد آفت را کاهش می‌دهد. اما روی تکرر آفت نقشی ندارند.
  4. دهانشویه های بنزید آمین تنها می تواند به عنوان ضد التهاب عمل کند .
  5. استفاده از آنتی بیوتیک موضعی مانند کپسول های 250 میلی گرمی تتراسایکلین محلول در سرم فیزیولوژی به صورت دهانشویه ، رفع کمبود های ویتامینی و املاح سرمی همچون ویتامین B12 ، آهن ، اسید فولیک و پرهیز از غداهایی آلرژی زا
  6. استفاده از داروهای بی حس کننده موضعی همچون لیدوکائین یا دیفن هیدرامین نیز از راه های درمان این بیماری است.

همچنین این نکته قابل توجه است که اگر این را ه های درمانی به صورت خوددرمانی استفاده شود ، احتمال قارچ‌های دهانی را بالا می‌برد.