اسکنر داخل دهانی دیجیتال جدیدترین دستگاه جهت اسکن کردن دندان‌ها و روشی جایگزین برای قالب‌گیری از دهان است. با وجود این دستگاه‌ دیگر احتیاجی به استفاده از خمیرهای مختلف جهت قالب‌گیری از دهان نیست. این اسکنرها احساس ناخوشایند ورود یک ماده خارجی به دهان را حذف کرده و عمل قالب‌گیری از دندان نیز با کمک این روش از مجموعه دندانپزشکی حذف می‌شود. اسکن سه بعدی دندان‌ها در موارد مختلفی از جمله دندانپزشکی ترمیمی و ارتودنسی و طرح درمان‌های زیبایی به کار می‌رود. شرکت های Sirona ، 3shape و carestream اقدام به تولید اسکنرهای داخل دهانی دیجیتال کرده‌اند که نقطه مشترک اسکنرهای این شرکت‌ها، تلاش برای رفع مشکلات و معایب قالب‌گیری سنتی از دندانهاست. اما این اسکنرها در ویژگی‌های جانبی از جمله تشخیص رنگ دندان و سازگار بودن با مجموعه دستگاه‌های CAD/CAM ، قابل حمل بودن ، روند ضبط تصاویر و ایجاد مدل‌های دیجیتال با هم متفاوت هستند.

تاریخچه اسکنرهای داخل دهانی دیجیتال

در اوایل دهه 1970 دکتر Francois Duret این تئوری که چگونه تکنولوژی دیجیتال ( که در صنعت کاربرد دارد ) می‌تواند به دندانپزشکی کمک کند را مطرح نمود.او این‌گونه گفت که برای بدست آوردن یک قالب Optical از دندان می‌توان به کمک لیزر تصاویری را گرفت و به کمک دستگاه میلینگ سرانجام یک رستوریشن ساخته شود. در واقع یک پروسه سیستم طراحی و ساخت یعنی CAD/CAM را بنیانگذاری نمود.البته در آن زمان ایده ایشان و اشتیاقشان به منزله یک حرف پوچ و بی‌ارزش بود .در سال 1980 دکتر Durets یک عقیده تکامل یافته‌تر را مطرح نمود. درست زمانی که پروفسور Werner mormann از زوریخ سوئیس با همکاری دکتر Marco Brandestini پروسه ساخت رستوریشن را به کمک ماشین‌ها انجام می‌دادند. در دسامبر 1980 پروفسور Mormann برای اولین بار تصویر دندان بیمار را اسکن نمود و دو سال بعد در سال 1982 اولین اسکنر 3D ساخته شده، تکامل یافته‌تر شد.

در سال 1983 اولین بار به کمک قالب‌گیری OPTICAL، اینله (Inlay ) ساخته شد.

کمپانی سیرونا و اسکنر داخل دهانی سرک (CEREC)

تکامل Cad/Camهای دندانپزشکی طی سی سال مربوط به کمپانی سیرونا ( sirona ) و برند تجاری سِرِک ( cerec ) است. در سال 1985 اولین دوربین سه‌بعدی داخل دهانی به صورت تجاری به کمک کمپانی سیرونای آلمان به نام Cerec ساخته شد. این دستگاه که Red Cam نامیده شد، نور infrared از دیودهایی که منبع نور بودند می‌ساخت. سیستم سرک (Chairside Economical Restoration Of Estetic Ceramic) اولین سیستم CAD/CAM در دندانپزشکی و دارای ترکیبی از اسکنر دیجیتال و یک دستگاه میلینگ بود. اولین مدل این سیستم تنها قادر به اینله و آنله بود. بعدها سیستم Cerec2 در سال 1996 و با پیشرفت بیشتر سیستم Cerec3 در سال 2000 معرفی شد. در سال 2009 سیستم Cerec AC معرفی شد که همراه با BlueCam (دایودی که نور آبی تولید می‌کرد ) بود. این روش جایگزین روش قبلی شد و به رزولوشن بهتر تصاویر انجامید. امروزه  CEREC AC Omnicamکه بدون نیاز به پودر اپتیک می‌تواند همزمان، تمام رنگی به کمک یک دوربین Video با دقت بسیار بالا تکامل نهایی سیستم cerec را نشان می‌هد. در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی این اسکنرها معمولا برای پروتزهایی که در ده دقیقه ایجاد می شوند به میلینگ ماشین های سرک متصل می‌شوند.

اسکنر داخل دهانی دیجیتال سرک ( شرکت سیرونا )

اسکنر داخل دهانی دیجیتال سرک ( شرکت سیرونا )

 

اگرچه هنوز استفاده از اسکنرهای داخل دهانی دیجیتال در کارهای دندانپزشکی فراگیر نشده است اما تکامل این سیستم و تمایل بیماران برای انجام یک پروسه ساده‌تر و در زمان کوتاه‌تر سبب خواهد شد که به‌زودی یک روش غالب در انجام پروسه درمان باشد.

اسکنر داخل دهانی 3Shape TRIOS

یکی از دقیق ترین اسکنرهای داخل دهانی به نام 3shape TRIOS در سال ۲۰۱۵ به دندانپزشکی معرفی شد. TRIOS (تریوس) نام تجاری اسکنرهای داخل دهانی شرکت 3shape است. دندانپزشکان با استفاده از اسکنرهای داخل دهانی تریوس می‌توانند تجریه یک اسکن بسیار سریع، دقیق و با رنگ های کاملا واقعی را داشته باشند. اس اسکنرها نیز نیاز دندانپزشک را به قالب گیری سنتی و استفاده از مواد قالب گیری از بین می برد. محصول TRIOS 3 آخرین نسل از محصولات شرکت 3shape است که در حال حاضر در سراسر جهان عرضه می‌شود. در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی برای پروسه هایی که در نرم افزارهای دنتال و ایمپلنت استودیو تری شیپ انجام می‌شود از این اسکنر برای گرفتن فایل مستقیم برای این نرم افزارها استفاده می‌شود.

اسکنر داخل دهانی دیجیتال 3Shape TRIOS

اسکنر داخل دهانی دیجیتال 3Shape TRIOS

ویژگی های اسکنر 3Shape Trios

  • بدون نیاز به پودر جهت انجام اسکن
  • قابلیت ثبت تصاویر با سرعت بالا
  • طراحی ارگونومیکی اسکنر و قابلیت وایرلس بودن یا نبودن
  • صفحه نمایش هوشمند
  • عدم نیاز به نگه داشتن اسکنر در یک فاصله خاص یا زاویه خاص
  • قابلیت اتوکلاوبودن سر اسکنر
  • سیستم هوشمند تغییر رنگ دندان

اسکنر داخل دهانی کداک CARESTREAM CS 3600

Carestream Dental یکی دیگر از شرکت های پیشرو در تصویربرداری و نرم افزارهای مربوط در حیطه دندانپزشکی دیجیتال و CAD/CAM می باشد. همزمان با ظهور عصر دندانپزشکی دیجیتال، کمپانی Carestream نیز محصولاتی را در این زمینه ارائه داد، که از آن جمله می­ توان به اسکنرهای داخل دهانی اشاره کرد. اسکنرهای کمپانی Carestream با دارا بودن مزایایی که در ادامه مطرح می­ شود، به جایگاهی قابل قبول در صنعت دندانپزشکی دست یافته اند. یکی از کاربردهای این اسکنر در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی برای خروجی فایل STL که می‌توانیم از آنها در پروسه های پروتز و … برای طراحی و ساخت رستوریشن‌های موردنظر استفاده کنیم، بکار می‌رود.

اسکنر داخل دهانی Carestream

اسکنر داخل دهانی Carestream

در مقایسه ای که بین روش متداول قدیمی قالب‌گیری و روش دیجیتال جدید انجام گردید از نظر بررسی دقت این پروسه برای اینکه درمان با سیستم Cad/Cam دارای دقت کافی نسبت به روش قالب‌گیری و ریختن گچ باشد می بایست دقتی در حد 50mm داشته باشد. بنابراین با توجه به تحقیقاتی که توسط Nizam در سال 2006 ، Leuetal در سال 2008 ، Hacketal و Enderandmehl در سال 2011 و Patzeltetal در سال 2014 انجام شد نشان دادند که این سیستم برای کار کلینیکال قابل قبول می‌باشد.

حال با توجه به پیشرفتهایی که از سال 2015 به بعد در ساخت اسکنرها و میلینگها انجام گردیده، مسلما دقت این دستگاه‌ها افزایش یافته است و از نظر اقتصادی اسکن دیجیتال به جای قالبگیری می‌تواند پروسه انجام کار در کنار یونیت دندانپزشکی را طبق تخقیقات Patzelti atral در سال 2014 در یک فک کامل می‌تواند 20 دقیقه سریعتر از روش قالبگیری متدوال گذشته باشد و رفع اشکال یک قالب گرفته شده در روش دیجیتال چند ثانیه بیشتر طول نمی‌کشد ولی در قالبگیری به روش گذشته باید علاوه بر تعویض کامل قالب گرفته شده، قالب کاملا ضدعفونی شده و سپس به لابراتوار ارسال گردد. همچنین ذخیره اطلاعات در روش دیجیتال بسیار آسانتر و ارزانتر می‌باشد و نیاز به فضای فیزیکی خاصی ندارد و کسانی که در قالبگیری معمولی احتمال تهوع (gagging) زیاد دارند ، در روش دیجیتال حداقل می باشد و تحویل یک روزه رستوریشن‌های دندان از مزیتهای دیگر روش دیجیتال می‌باشد که سبب تقاضای بالای این روش و ارزشمندبودن آن برای بیماران حتی از نظر هزینه باشد.

اگرچه مشکلات ناشی از خونریزی در محل تراش و خط تراش زیر لثه هنوز به خوبی حل نشده است. اما فواید بی‌شمار این روش و برتری آن بر سیستم قالبگیری با مواد قالبگیری سبب شده است که مارکتینگ دندانپزشکی به‌گونه ای خواهد شد که هر مطلب باید دارای این حداقل امکانات باشد.

هم‌اکنون تمام این پروسه‌ها در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی قابل اجرا می‌باشد، اما سعی بر آن است که فایلهای بدست آمده از اسکن داخل دهانی و همچنین فایل حاصل از طراحی و ساخت، به‌گونه ای باشد که بتوان با سیستم‌های مختلف انجام داد که ماحصل آن ساخته شدن رستوریشن‌هایی با متریال‌های متفاوت می باشد.