در سال 1917 ، آلبرت انیشتین با نظریه پردازی تقویت فتوالکتریک را بیان کرد که میتوان از انتشار یک فرکانس واحد استفاده کرد و اختراع لیزر(میزر) را پایه گذاری کرد. اولین کاربرد لیزر در دندانپزشکی توسط میمان ، در سال 1960 صورت گرفته است. در دو دهه گذشته ، انفجار تحقیقاتی در عرصهی لیزر رخ داده است. در این مقاله قصد داریم انواع لیزر و کاربردهای آنها در دندانپزشکی را بررسی کنیم.
لیزر چیست؟
اصطلاح LASER مخفف ” Light Amplification by the Stimulated Emission of Radiation ” (تقویت نور توسط انتشار تحریک شده از تابش) است. استفاده از لیزر در دندانپزشکی از نظر کارآیی ،دقت و رهایی از درد درمان های پیچیده دندان، اثر بخشی خود را نشان داده است.
انواع لیزر
انواع لیزر در دندانپزشکی را میتوان چند دسته طبقه بندی کرد در این مقاله چند نمونه از لیزرهای دندانپزشکی را برای شما شرح میدهیم :
لیزر co2:
طول موج لیزر CO2 از جذابیت بالایی برای آب برخوردار است که باعث از بین رفتن سریع بافت نرم با حداقل نفوذ میشود. اما این نوع لیزر دارای معایبی از جمله اندازهی بزرگ، از بین رفتن بافت سخت و گرانبودن آن زیاد مورد استفاده قرار نمیگیرد.
لیزر اربیم:
لیزرهای اربیم را میتوان به دو دستهی مختلف تقسیم کرد که بستگی به طول موج آنها دارد.
- لیزرهای Yttrium scandium gallium garnet) Er.Cr:YSG)
- لیزرهای Yttrium aluminum garnet ) Er:YAG)
این لیزرها امیدوارکنندهترین نتایج را برای استفاده از موضوعات مربوط به بافتهای سخت دندان ، نشان دادهاند.
لیزر دیود:
محیط فعال لیزر دیود حالت جامد دارد از آلومینیوم ، گالیم ، آرسنید و در برخی از موارد از ایندیوم ساخته میشود ، طول موجی که لیزر میتواند تولید میکند، از حدود nm810 تاnm 980 است. طول موجهای لیزر دیود اکثرا جذب رنگدانه بافتی (ملانین) و هموگلوبین میشوند. از طرف دیگر این طول موجها جذب ضعیفی توسط مینای دندانها و هیدروکس آپاتیت دارند.
با ظهور لیزر دیود، بسیاری از پزشکان بهینهسازی زیباییشناسی لثه را به عنوان بخشی از درمان در دندانپزشکی قرار دادهاند.
کاربردهای لیزر در دندانپزشکی:
لیزر دارای کاربردهای مختلف پریودنتال از جمله برداشتن آلودگی سطوح ریشه و ایمپلنت و تحریک زیستی ، برش و فرسایش ، جراحی استخوانی ، برداشتن بافت نرم و کاهش باکتریها میباشد. چند نمونه از کاربردهای لیزر در دندانپزشکی:
- جراحی بافت نرم
- برداشتن pocket epithelium
- کاهش باکتریها
- روش ایمپلنت
- تغییر رنگ لثه
- استفاده ی لیزر در درمان ارتودنسی
- تشخیص پوسیدگی و جرم
- درمان حساسیتهای دندانی
- سفیدکردن دندانها
- با کمک لیزر می توان ریشه را درمان کرد وهچنین میتوان از لیزر در درمان (عصب کشی) مجدد برای زدودن باکتری موجود در کانال استفاده کرد.
- برای هم سطح کردن لثه های بیماران (leveling)
- انجام جراحی های ferenectomy
مزایای استفاده از لیزر در دندانپزشکی:
- یکی از بهترین مزایای لیزر در دندانپزشکی خونریزی کمتر و بهبود سریعتر آن میباشد.
- با استفاده از لیزر میتوان به کار سرعت بخشید.
- با لیزر برشها بسیار ریز و دقیق صورت میگیرد.
- لیزر جایگزین فرز (در برداشت بافت سخت) سبب میشود دندانپزشك بدون لرزش، بسیار ظریف و در كسری از زمان با حداقل درد عمل جراحی خود را انجام دهد.
- ضربه فرز میتواند سبب ایجاد ترك های بسیار ریز میكروسكوپی روی مینای دندان شود، با استفاده از لیزر چنین تركهایی نیز به حداقل ممكن میرسند.
- با استفاده از لیزر در جراحی نیازی به بخیه وجود ندارد.
- با استفاده از لیزر میتوان با حداقل ابزار و مواد کار کرد.
نتیجه گیری:
فناوری لیزر در دندانپزشکی برای کاربرد بافت سخت و نرم،عمل جراحی بافت، عملکرد بسیار خوبی را دارا میباشد و بهترین گزینه برای انتخاب برخی از درمانهای دندانپزشکی نسبت به روش قدیمی میباشد.