دستگاه میلینگ دندانپزشکی| کاربرد و انواع آن

میلینگ ماشین دندانپزشکی یکی از تجهیزات مهم در دندانپزشکی دیجیتال است که برای ساخت انواع روکش، بریج، لمینیت و پروتزهای دندانی استفاده می‌شود. این دستگاه با بهره‌گیری از فناوری CAD/CAM، طرح‌های سه‌بعدی را به ترمیم‌های فیزیکی تبدیل می‌کند و امکان تراش دقیق مواد دندانی را فراهم می‌سازد. با گسترش فناوری‌ های دیجیتال، استفاده از دستگاه میلینگ در کلینیک‌ های دندانپزشکی و لابراتوارهای تخصصی افزایش یافته است. این فناوری با اتصال به اسکنرهای داخل دهانی و نرم‌افزارهای طراحی، بخش مهمی از فرایند ساخت ترمیم‌های دندانی را به‌صورت کامپیوتری انجام می‌دهد.

در مرکز دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی در رشت، استفاده از تجهیزات و فناوری‌های دیجیتال، از جمله دستگاه‌ های میلینگ، در راستای توسعه روش‌های نوین طراحی و ساخت ترمیم‌های دندانی قرار دارد. در ادامه به انواع ملینگ ماشین

برای آشنایی با میلینگ ماشین هایی که در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی استفاده می‌شود ویدیوی زیر را مشاهده کنید:

  آنچه در این مقاله خواهید خواند

فهرست مطالب

دستگاه میلینگ دندانپزشکی چیست؟

دستگاه میلینگ دندانپزشکی (Dental Milling Machine) یک دستگاه تراش کامپیوتری است. که برای ساخت ترمیم‌ های دندانی از مواد مختلف استفاده می‌شود. این دستگاه با دریافت اطلاعات طراحی‌ شده در نرم‌افزار، مواد اولیه را به شکل موردنظر تراش می‌ دهد و قطعاتی مانند روکش، بریج و سایر ترمیم‌ های دندانی را تولید می‌کند.دستگاه میلینگ دندان یکی از اجزای اصلی فناوری CAD/CAM است. این فناوری از دو بخش تشکیل شده است: طراحی به کمک کامپیوتر (CAD) و ساخت به کمک کامپیوتر (CAM). در بخش نخست، ترمیم موردنظر به‌صورت سه‌بعدی طراحی می‌شود و در بخش دوم، دستگاه با استفاده از اطلاعات طراحی، عملیات تراش را انجام می‌دهد.

فرایند ساخت معمولاً با اسکن دندان‌ های بیمار آغاز می‌شود. اطلاعات به‌ دست‌ آمده از اسکنر داخل دهانی یا اسکنر لابراتواری به نرم‌افزار طراحی منتقل می‌ شوند. پس از طراحی ترمیم، فایل نهایی به دستگاه میلینگ ارسال می‌ شود تا مواد اولیه مطابق با شکل و ابعاد تعیین‌شده تراش بخورند.

ماشین میلینگ با استفاده از ابزارهای برش چرخشی و حرکت در محورهای مختلف، بخش‌های اضافی مواد را حذف می‌کند. نتیجه این فرایند، ترمیمی است که بر اساس طراحی دیجیتال و متناسب با شرایط بیمار ساخته شده است.دستگاه تراش دندان در مدل‌های مختلفی تولید می‌شود و هر مدل با توجه به تعداد محورهای حرکتی، نوع تراش و مواد قابل پردازش، کاربردهای متفاوتی دارد.

دستگاه میلینگ چگونه کار می‌کند؟

عملکرد میلینگ ماشین دندانپزشکی بر اساس دریافت اطلاعات دیجیتال و تبدیل آن‌ها به عملیات تراش است. این فرایند شامل چند مرحله اصلی است. که از ثبت اطلاعات دندان‌ها شروع می‌شود و تا آماده‌سازی ترمیم نهایی ادامه پیدا می‌کند. در این بخش از مطلب به مراحل انجام کار دستگاه میلینگ دندان می پردازیم.

1. اسکن دندان‌ها و ثبت اطلاعات دیجیتال

در نخستین مرحله، اطلاعات دندان‌ ها و بافت‌ های اطراف آن‌ها با استفاده از اسکنر داخل دهانی یا اسکنر لابراتواری ثبت می‌شود. اسکنر، اطلاعات را به شکل یک مدل سه‌بعدی دیجیتال در اختیار دندانپزشک قرار می‌دهد. این مدل سه‌بعدی، مبنای طراحی ترمیم در نرم‌افزار CAD خواهد بود. کیفیت اسکن و ثبت صحیح اطلاعات در نتیجه نهایی ساخت ترمیم اهمیت زیادی دارد.

2. طراحی ترمیم با نرم‌افزار CAD

پس از اسکن، اطلاعات وارد نرم‌افزار طراحی می‌شوند. دندانپزشک یا تکنسین لابراتوار با توجه به شرایط بیمار، ترمیم موردنظر را طراحی می‌کند. در این مرحله، عواملی مانند شکل دندان، تماس با دندان‌های مجاور، وضعیت بایت و ضخامت مناسب ماده در نظر گرفته می‌شوند.

3. انتقال طرح به دستگاه میلینگ

پس از تکمیل طراحی، فایل دیجیتال به نرم‌افزار CAM منتقل می‌شود. این نرم‌افزار مسیر حرکت ابزارهای تراش را تعیین می‌کند و اطلاعات لازم را برای دستگاه میلینگ آماده می‌سازد.نوع دستگاه، جنس ماده و شکل ترمیم در تعیین مسیرهای تراش تأثیر دارند.

4. قرار دادن ماده اولیه در دستگاه

در این مرحله، بلوک یا دیسک مناسب بر اساس نوع ترمیم انتخاب می‌شود. برای مثال، ممکن است از بلوک‌های سرامیکی، دیسک‌های زیرکونیا یا مواد پلیمری استفاده شود. ماده اولیه در محل مخصوص دستگاه قرار می‌گیرد تا عملیات تراش آغاز شود.

5. تراش مواد با دستگاه میلینگ

دستگاه میلینگ با استفاده از ابزارهای برش چرخشی، مواد اولیه را مطابق با طرح دیجیتال تراش می‌دهد. حرکت ابزارها و قطعه کار توسط سیستم کامپیوتری کنترل می‌شود. بسته به مدل دستگاه، تراش می‌تواند به‌صورت خشک یا تر انجام شود. همچنین تعداد محورهای حرکتی بر میزان دسترسی ابزار به بخش‌های مختلف قطعه تأثیر می‌گذارد.

6. آماده‌سازی ترمیم نهایی

پس از اتمام تراش، ترمیم از دستگاه خارج می‌شود. بسته به نوع ماده، ممکن است به مراحل تکمیلی مانند زینترینگ، کریستالیزاسیون، رنگ‌آمیزی، لعاب‌دهی یا پولیش نیاز داشته باشد. در پایان، ترمیم از نظر تطابق با طراحی و کیفیت سطح بررسی می‌شود و پس از تأیید، برای استفاده بالینی آماده خواهد بود.

انواع دستگاه میلینگ دندانپزشکی

دستگاه‌های میلینگ دندانپزشکی بر اساس روش تراش، تعداد محورهای حرکتی و محل استفاده به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. انتخاب هر دستگاه به نوع ترمیم‌های موردنیاز و امکانات کلینیک یا لابراتوار بستگی دارد. راهنمای انتخاب دستگاه میلینگ

دستگاه میلینگ خشک (Dry Milling)دستگاه میلینگ تر (Wet Milling)دستگاه میلینگ خشک و تر

دستگاه میلینگ خشک (Dry Milling)

دستگاه میلینگ خشک برای تراش مواد دندانی بدون استفاده از مایع خنک‌کننده طراحی شده است. این دستگاه معمولاً برای پردازش موادی مانند زیرکونیا، PMMA و موم، در صورت پشتیبانی مدل دستگاه، کاربرد دارد. پدر این روش، ابزارهای برش با حذف تدریجی مواد، شکل موردنظر را ایجاد می‌کنند. سیستم مکش نیز برای جمع‌ آوری گردوغبار حاصل از تراش اهمیت دارد. یکی از کاربردهای رایج دستگاه میلینگ خشک، تراش بلوک‌ های زیرکونیا در مرحله پیش از زینترینگ است. پس از تراش، قطعه در کوره مخصوص قرار می‌ گیرد تا به استحکام نهایی برسد.

دستگاه میلینگ خشک

دستگاه میلینگ تر (Wet Milling)

دستگاه میلینگ تر هنگام تراش از مایع خنک‌ کننده استفاده می‌ کند. این مایع به کاهش حرارت و پاک‌ سازی ذرات حاصل از تراش کمک می‌ کند.این نوع دستگاه برای پردازش برخی مواد سرامیکی، از جمله لیتیوم دی‌ سیلیکات، کاربرد دارد. البته مواد قابل پردازش به مشخصات فنی دستگاه و دستور العمل سازنده وابسته هستند. استفاده از مایع خنک‌کننده می‌تواند شرایط مناسب‌تری برای تراش بعضی مواد فراهم کند و از افزایش بیش از حد دما جلوگیری کند.

میلینگ ماشین

دستگاه میلینگ خشک و تر

برخی از دستگاه‌های میلینگ قابلیت انجام هر دو نوع تراش خشک و تر را دارند. این ویژگی به کلینیک‌ها و لابراتوارها اجازه می‌دهد تا با توجه به جنس مواد و نوع ترمیم، روش مناسب را انتخاب کنند.دستگاه‌های ترکیبی می‌توانند انعطاف‌پذیری بیشتری در تولید ترمیم‌های متنوع داشته باشند. بااین‌حال، هنگام انتخاب آن‌ها باید ظرفیت دستگاه، مواد قابل پردازش و هزینه‌های نگهداری نیز بررسی شوند.

تفاوت دستگاه میلینگ ۴ محوره و ۵ محوره

یکی از معیارهای مهم در انتخاب دستگاه میلینگ دندان، تعداد محورهای حرکتی آن است. محورهای حرکتی مشخص می‌کنند که ابزار تراش و قطعه کار در چه جهت‌هایی امکان حرکت دارند.

دستگاه میلینگ ۴ محوره

دستگاه میلینگ ۵ محوره

ماشین میلینگ با استفاده از ابزارهای برش چرخشی و حرکت در محورهای مختلف، بخش‌های اضافی مواد را حذف می‌کند. نتیجه این فرایند، ترمیمی است که بر اساس طراحی دیجیتال و متناسب با شرایط بیمار ساخته شده است.دستگاه تراش دندان در مدل‌های مختلفی تولید می‌شود و هر مدل با توجه به تعداد محورهای حرکتی، نوع تراش و مواد قابل پردازش، کاربردهای متفاوتی دارد. در ادامه به بررسی دقیق تر نفاوت های ماشین میلینگ دندانپزشکی در این دو محور می پردازیم. با ما همراه باشید.

دستگاه میلینگ 4 محوره

 در دستگاه‌های  4محوره در کنار حرکت‌ های خطی، از یک محور چرخشی اضافی برخوردار هستند. این دستگاه‌ ها برای ساخت بسیاری از ترمیم‌ های دندانی، مانند روکش‌ های تکی و برخی بریج‌ ها، کاربرد دارند.

دستگاه میلینگ 5 محوره

دستگاه‌های 5 محوره علاوه بر محورهای حرکتی اصلی، از دو محور چرخشی بهره می‌برند. این قابلیت امکان دسترسی ابزار به زوایای بیشتری از قطعه کار را فراهم می‌کند. به همین دلیل، دستگاه‌های 5 محوره می‌توانند برای ساخت برخی ترمیم‌های پیچیده و قطعاتی با هندسه دشوار مناسب باشند. البته تعداد محورهای بیشتر به‌تنهایی به معنای دقت بالاتر نیست. کیفیت ابزارهای تراش، نرم‌افزار CAM، کالیبراسیون دستگاه و مهارت اپراتور نیز در کیفیت ترمیم نهایی نقش دارند.

کاربرد میلینگ ماشین دندانپزشکی چیست؟

دستگاه میلینگ دندانپزشکی در ساخت انواع ترمیم های ثابت و برخی قطعات پروتزی کاربرد دارد. این دستگاه با توجه به قابلیت های فنی خود می‌تواند مواد مختلف را به شکل موردنظر تراش دهد. مهم‌ترین کاربردهای دستگاه میلینگ عبارت‌اند از:

  • ساخت روکش دندان: تولید روکش‌های سرامیکی و زیرکونیایی متناسب با شکل دندان بیمار.
  • ساخت بریج دندانی: تراش بریج‌های چندواحدی بر اساس طراحی دیجیتال.
  • ساخت لمینیت و ونیر: تولید ترمیم‌های سرامیکی نازک برای اصلاح ظاهر دندان‌ها.
  • ساخت اینله و آنله: تولید ترمیم‌های غیرمستقیم برای بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده دندان.
  • ساخت ترمیم‌های موقت: تولید روکش و بریج موقت با استفاده از موادی مانند PMMA.
  • ساخت اباتمنت سفارشی: تولید برخی قطعات پروتزی ایمپلنت با دستگاه‌های سازگار.
  • ساخت الگوهای مومی: تولید قطعات مومی موردنیاز در برخی فرایندهای لابراتواری.

در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال، استفاده از دستگاه میلینگ در کنار اسکنر داخل دهانی و نرم‌ افزارهای طراحی، امکان اجرای بخش‌ هایی از فرایند ساخت ترمیم را در محیط کلینیک فراهم می‌کند.

میلینگ ماشین

چه موادی با دستگاه میلینگ دندان قابل تراش هستند؟

نوع ماده‌ای که دستگاه میلینگ می‌تواند پردازش کند، به طراحی و مشخصات فنی آن بستگی دارد. هر ماده ویژگی‌های فیزیکی متفاوتی دارد و به ابزار و شرایط تراش متناسب با خود نیازمند است.

زیرکونیا
لیتیوم دی‌سیلیکات
PMMA
موم دندانپزشکی

1. زیرکونیا

زیرکونیا یکی از مواد پرکاربرد در ساخت روکش‌ها و بریج‌های دندانی است. این ماده به دلیل استحکام مکانیکی و ویژگی‌های زیبایی‌شناختی در ترمیم‌های مختلف استفاده می‌شود. بسیاری از دستگاه‌های میلینگ، زیرکونیا را در مرحله پیش از زینترینگ تراش می‌دهند. پس از تراش، قطعه در کوره مخصوص قرار می‌گیرد تا به استحکام نهایی برسد.

2. لیتیوم دی‌سیلیکات

لیتیوم دی‌سیلیکات نوعی سرامیک شیشه‌ای است که در ساخت روکش‌ها و ونیرهای دندانی کاربرد دارد. این ماده به دلیل شفافیت و ویژگی‌های زیبایی‌شناختی، در ترمیم‌های ناحیه قابل مشاهده اهمیت دارد. برخی دستگاه‌های میلینگ تر برای تراش بلوک‌های لیتیوم دی‌سیلیکات طراحی شده‌اند. بسته به نوع بلوک، ممکن است ترمیم پس از تراش به مرحله کریستالیزاسیون نیاز داشته باشد.

PMMA .3

ماده‌ای پلیمری است که برای ساخت برخی ترمیم‌های موقت و قطعات پروتزی استفاده می‌شود. دستگاه میلینگ می‌تواند بلوک‌های این ماده را بر اساس طراحی دیجیتال تراش دهد.

4. موم دندانپزشکی

موم دندانپزشکی در برخی فرایندهای لابراتواری برای ساخت الگوهای موردنیاز استفاده می‌شود. دستگاه میلینگ سازگار با موم می‌تواند الگوهای طراحی‌شده را به قطعات فیزیکی تبدیل کند.

مزایای استفاده از دستگاه میلینگ در دندانپزشکی دیجیتال

استفاده از دستگاه میلینگ دندانپزشکی می‌تواند مزایای متعددی در فرایند طراحی و ساخت ترمیم‌های دندانی ایجاد کند.

۱. ساخت ترمیم‌های اختصاصی: با استفاده از اطلاعات اسکن و طراحی دیجیتال، امکان ساخت ترمیم‌هایی متناسب با آناتومی دندان بیمار فراهم می‌شود.
۲. کنترل کامپیوتری فرایند تراش: دستگاه میلینگ مسیر حرکت ابزارها را بر اساس اطلاعات نرم‌افزاری اجرا می‌کند و می‌تواند به تکرارپذیری بیشتر فرایند ساخت کمک کند.
۳. کاهش وابستگی به مراحل دستی: بخش مهمی از عملیات تراش به‌صورت کامپیوتری انجام می‌شود؛ بااین‌حال کنترل کیفیت همچنان به مهارت دندانپزشک یا تکنسین نیاز دارد.
۴. امکان ساخت ترمیم‌های متنوع: دستگاه میلینگ برای ساخت انواع روکش، بریج، ونیر و سایر ترمیم‌های دندانی کاربرد دارد.
۵. یکپارچگی با تجهیزات دیجیتال: اتصال دستگاه میلینگ به اسکنرهای داخل دهانی و نرم‌افزارهای طراحی، انتقال اطلاعات میان مراحل مختلف را آسان‌تر می‌کند.
۶. امکان ساخت ترمیم در کلینیک: برخی دستگاه‌های میلینگ برای استفاده در کلینیک طراحی شده‌اند و امکان ساخت ترمیم‌های مشخصی را در محل درمان فراهم می‌کنند.

تفاوت دستگاه میلینگ با پرینتر سه‌بعدی در دندانپزشکی

دستگاه میلینگ و پرینتر سه‌ بعدی هر دو از فناوری‌ های ساخت دیجیتال هستند، اما روش تولید قطعات در آن‌ها تفاوت دارد. دستگاه میلینگ از روش ساخت کاهشی استفاده می‌کند؛ یعنی با تراش یک بلوک یا دیسک، مواد اضافی را حذف می‌کند تا قطعه موردنظر شکل بگیرد. در مقابل، پرینتر سه‌ بعدی از روش ساخت افزایشی استفاده می‌ کند و قطعه را با افزودن تدریجی مواد می‌ سازد. هر دو فناوری جایگاه خاصی در دندانپزشکی دیجیتال دارند و انتخاب آن‌ ها به نوع درمان، جنس ماده و نیازهای کلینیک بستگی دارد.

ویژگیدستگاه میلینگپرینتر سه‌بعدی
روش ساختکاهشیافزایشی
نحوه تولیدتراش مواد اولیهافزودن لایه‌های مواد
مواد مصرفیبلوک و دیسک دندانیرزین و مواد مخصوص چاپ
کاربردروکش، بریج و ونیرمدل، گاید جراحی و برخی پروتزها
ضایعات موادمعمولاً بیشترمعمولاً کمتر
محدودیت ساختوابسته به دسترسی ابزاروابسته به فناوری چاپ

دستگاه میلینگ کلینیکی و لابراتواری چه تفاوتی دارند؟

دستگاه‌های میلینگ دندانپزشکی از نظر محل استفاده نیز به دو گروه کلینیکی و لابراتواری تقسیم می‌شوند.

دستگاه میلینگ کلینیکی معمولاً ابعاد کوچک‌تری دارد و برای استفاده در مطب یا کلینیک طراحی شده است. این دستگاه‌ها با هدف ساخت برخی ترمیم‌ها در محل درمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دستگاه میلینگ لابراتواری معمولاً برای حجم کاری بیشتر و ساخت طیف گسترده‌تری از ترمیم‌ها طراحی می‌شود. برخی مدل‌ها قابلیت پردازش دیسک‌های بزرگ‌تر و ساخت ترمیم‌های پیچیده‌تر را دارند.

انتخاب میان این دو نوع دستگاه به حجم کار، نوع ترمیم‌های موردنیاز، فضای موجود و امکانات فنی کلینیک یا لابراتوار بستگی دارد.

هنگام انتخاب دستگاه میلینگ دندانپزشکی به چه نکاتی توجه کنیم؟

انتخاب دستگاه میلینگ مناسب به عوامل متعددی بستگی دارد. پیش از تهیه دستگاه، باید نیازهای کلینیک یا لابراتوار و مشخصات فنی تجهیزات بررسی شوند. مهم‌ترین معیارها عبارت‌اند از:

  • تعداد محورهای حرکتی: دستگاه‌های ۴ و ۵ محوره از نظر قابلیت تراش تفاوت دارند.
  • نوع تراش: باید مشخص شود دستگاه از تراش خشک، تر یا هر دو پشتیبانی می‌کند.
  • مواد قابل پردازش: سازگاری دستگاه با زیرکونیا، سرامیک، PMMA و سایر مواد اهمیت دارد.
  • دقت و تکرارپذیری: مشخصات فنی و نتایج آزمون‌های دستگاه باید بررسی شوند.
  • سرعت تراش: زمان ساخت به نوع ماده، طراحی و تنظیمات دستگاه بستگی دارد.
  • نرم‌افزار: سازگاری با نرم‌افزارهای طراحی و فرمت‌های فایل موردنیاز اهمیت دارد.
  • هزینه نگهداری: قیمت ابزارهای تراش، قطعات مصرفی و خدمات پس از فروش باید در نظر گرفته شوند.
  • فضای موردنیاز: ابعاد دستگاه و تجهیزات جانبی باید با فضای کلینیک هماهنگ باشند.

در نهایت، انتخاب میلینگ ماشین باید بر اساس نیازهای واقعی مجموعه و نوع ترمیم‌های موردنظر انجام شود.

در نهایت

ماشین میلینگ دندانپزشکی یکی از تجهیزات مهم در دندانپزشکی دیجیتال است که با استفاده از فناوری CAD/CAM، امکان ساخت انواع ترمیم‌های دندانی را فراهم می‌کند. این دستگاه با تراش مواد اولیه بر اساس طراحی دیجیتال، در تولید روکش، بریج، ونیر و سایر ترمیم‌ها کاربرد دارد.دستگاه‌های میلینگ از نظر نوع تراش، تعداد محورهای حرکتی و مواد قابل پردازش با یکدیگر تفاوت دارند. انتخاب دستگاه مناسب نیز به نوع درمان، حجم کاری و امکانات کلینیک یا لابراتوار بستگی دارد.در کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر علیرضا رضایی در رشت، دستگاه‌های میلینگ در کنار سایر تجهیزات دیجیتال، بخشی از زیرساخت طراحی و ساخت ترمیم‌های دندانی را تشکیل می‌دهند.

سؤالات متداول درباره دستگاه میلینگ دندانپزشکی

1.  دستگاه میلینگ دندان چه کاربردی دارد؟
این دستگاه برای ساخت انواع روکش، بریج، لمینیت، اینله، آنله و برخی قطعات پروتزی ایمپلنت کاربرد دارد.
2.  آیا دستگاه میلینگ به اسکنر داخل دهانی نیاز دارد؟
برای ساخت دیجیتال، دستگاه به فایل طراحی نیاز دارد. این فایل می‌تواند از طریق اسکنر داخل دهانی یا اسکنر لابراتواری تهیه شود؛ بنابراین استفاده از اسکنر داخل دهانی الزامی نیست.
3.  آیا دستگاه میلینگ باعث کاهش زمان ساخت روکش می‌شود؟
در برخی موارد، دستگاه میلینگ می‌تواند زمان ساخت را کاهش دهد؛ اما زمان نهایی به نوع ماده، طراحی و مراحل تکمیلی مانند زینترینگ یا کریستالیزاسیون بستگی دارد.