آفت دهان | علل ایجاد و علائم زخم‌های دهانی
بیماری های دهان و دندان از جمله بیماری های شایع عفونی هستند. که عوامل مختلفی در ایجاد آن ها نقش دارند. تغییر عادات ها و رژیم غذایی، رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان ، بی توجهی به سلامت دندان‌ها از مهم ترین علل ابتلا به بیماری های دهان است . به گفته دکتر علیرضا رضایی آفت دهان ، یک بیماری شایع دهانی است. و معمولا به صورت زخم در منطقه زبان ، گونه ها و یا لثه ها ایجاد و سبب به وجود آمدن ضایعات دردناک نکروتیک در مخاط دهان، زبان و لثه می شود.
آفت دهان چیست؟
آفت دهان یک زخم سطحی و دردناک در بافت نرم داخل دهان است که معمولاً ظاهری گرد یا بیضی دارد. این زخم‌ها اغلب مرکز سفید یا زرد رنگ و حاشیه‌ای قرمز دارند و با تبخال تفاوت دارند. آفت معمولاً روی لب یا داخل گونه، زیر یا کناره زبان و قسمت داخلی دهان ایجاد می‌شود و برخلاف تبخال، معمولاً روی سطح خارجی لب تشکیل نمی‌شود. آفت‌ها از نظر اندازه و شدت نیز با یکدیگر تفاوت دارند. بعضی از آنها بسیار کوچک هستند و طی چند روز برطرف می‌شوند، در حالی که آفت‌های بزرگ‌تر می‌توانند درد بیشتری ایجاد کنند و مدت بیشتری برای بهبود نیاز داشته باشند.
علت ایجاد آفت دهان :
علت به وجود آمدن آفت دهان ناشناخته است و تاکنون هیچ علتی برای ایجاد این زخم‌های درد آور در حفره دهانی پیدا نشده است . اما عواملی که با آفت عود کننده مرتبط‌اند شامل عوامل زیر است:
- ژنتیکی
- اختلالات هماتولوژیک
- ایمونولوژیک
- تروما
- قطع سیگار
نکات مهم درباره آفت دهان
انواع آفت دهان
آفت دهان از نظر اندازه، تعداد و شدت زخم به انواع مختلفی تقسیم می شود که هرکدام ویژگی‌ها و روند بهبود متفاوتی دارند. شناخت این انواع به تشخیص بهتر و انتخاب روش مناسب برای کنترل علائم کمک می‌کند. در دندانپزشکی دیجیتال نیز توجه به وضعیت سلامت بافت های دهان، بخشی از ارزیابی دقیق پیش از درمان های تخصصی دندانپزشکی است. آفت ها معمولاً به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
آفت مینور :
آفت مینور حدود 80 درصد موارد ابتلا را شامل می شود. این نوع شایعترین نوع آفت است و معمولاً اندازه کوچکی دارد. آفت مینور اغلب طی یک تا دو هفته بدون باقی گذاشتن جای زخم بهبود پیدا می‌کند. این نوع از زخم های آفتی که بیشتر در دوران کودکی به وجود می‌آید ، منفرد بوده و به‌طور شایع‌تر و ظاهر آن به صورت بیضی تا گرد است ، قطر کمتر از 1 سانتی متر ، محل شایع درگیری مخاط باکال و لیبال
آفت ماژور:
شروع : در بعد از دوره بلوغ ، منفرد و با شیوع کمتر متعدد ، عمیق ، قطر 1 سانتی متر یا بیشتر ، پایدار به مدت چند هفته تا چند ماه شایعترین مکان مخاط لیبال – کام نرم و ناحیه لوزه ای حلقی . آفت ماژور بزرگ‌تر و عمیق‌تر از نوع مینور است. و معمولاً درد بیشتری ایجاد می کند. روند بهبود آن نیز طولانی تر است و گاهی ممکن است جای زخم باقی بگذارد.
آفت هرپتی فرم:
آفت هرپتی فرم معمولاً به شکل تعداد زیادی زخم کوچک ظاهر می شود. با وجود نام آن، این نوع آفت ارتباطی با ویروس هرپس ندارد. و نباید آن را با تبخال اشتباه گرفت. تمایل به بروز در بالغین و زنان ، زخم‌های سطحی گروهی با قطر 1 تا 2 میلی متر ، به هم پیوستن ضایعات و تشکیل زخم‌های بزرگ ، بهبودی در عرض 7 تا 19 روز زخم‌های آفتی بيشتر در مخاط يا پوشش متحرك دهان خصوصا مخاط گونه، مخاط داخلی لب و مخاط زبان مشاهده می‌شوند و در مخاط كام و لثه بروز آن كمتر اتفاق می‌افتد.
درمان آفت درمان :
آفت دهان هیچگاه درمان قطعی ندارد اما تنها راه مقابله با آن می‌توان به درمان‌های زیر اشاره نمود:
- استفاده از دهانشویه‌های کلرهگزدین ، این راه درمان تا حدی درد و التهاب را کاهش می‌دهد، اما تعداد دفعات آفت را کاهش نمی‌دهد .
- استفاده از کورتیکواستروییدهای سطحی به صورت پماد یا دهانشویه ، التهاب و درد ناشی از ضایعات را کاهش می‌دهد.
- کورتون‌ها نیز درد آفت را کاهش می‌دهد. اما روی تکرر آفت نقشی ندارند.
- دهانشویه های بنزید آمین تنها می تواند به عنوان ضد التهاب عمل کند .
- استفاده از آنتی بیوتیک موضعی مانند کپسول های 250 میلی گرمی تتراسایکلین محلول در سرم فیزیولوژی به صورت دهانشویه ، رفع کمبود های ویتامینی و املاح سرمی همچون ویتامین B12 ، آهن ، اسید فولیک و پرهیز از غداهایی آلرژی زا
- استفاده از داروهای بی حس کننده موضعی همچون لیدوکائین یا دیفن هیدرامین نیز از راه های درمان این بیماری است.
همچنین این نکته قابل توجه است. که اگر این را ه های درمانی به صورت خوددرمانی استفاده شود ، احتمال قارچ‌های دهانی را بالا می‌برد.
علائم آفت دهان
علائم آفت دهان معمولاً با احساس سوزش، درد و ایجاد زخم در بخش‌های مختلف مخاط دهان ظاهر می‌شوند. در دندانپزشکی دیجیتال نیز بررسی دقیق وضعیت دهان می‌تواند به ارزیابی بهتر سلامت بافت‌های دهانی پیش از درمان کمک کند. آفت معمولاً با علائم مشخصی همراه است. مهم‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:
- ایجاد زخم گرد یا بیضی در داخل دهان
- درد یا سوزش
- حساسیت هنگام غذا خوردن
- قرمزی اطراف زخم
- وجود بخش سفید یا زرد در مرکز زخم
- احساس ناراحتی هنگام صحبت کردن
- افزایش درد هنگام مصرف غذاهای تند یا اسیدی
در برخی افراد، قبل از ظاهر شدن زخم اصلی، احساس سوزش یا گزگز در محل ایجاد آفت مشاهده می‌شود.
تفاوت آفت دهان و تبخال چیست؟
متخصصان دندانپزشکی دیحیتال در این باره بیان کرده اند آفت و تبخال ممکن است از نظر ظاهری با یکدیگر اشتباه گرفته شوند، اما تفاوت هایی دارند. آفت معمولاً در قسمت های داخلی و نرم دهان ایجاد می شود و مسری نیست. در مقابل، تبخال معمولاً با ویروس هرپس ارتباط دارد و می تواند از طریق تماس منتقل شود. اما تبخال اغلب روی لب یا اطراف دهان ایجاد می‌شود و ممکن است به شکل تاول‌های کوچک دیده شود. بنابراین تشخیص دقیق نوع زخم برای انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
سوالات متداول
در نهایت
آفت دهان یکی از شایعترین زخم‌های داخل دهان است که معمولاً خطرناک نیست و در بسیاری از موارد بدون درمان اختصاصی برطرف می‌شود. آسیب‌های داخل دهان، استرس، برخی کمبودهای تغذیه‌ای، تغییرات هورمونی و بعضی عوامل تحریک‌کننده می‌توانند در ایجاد آفت نقش داشته باشند.
2 پاسخ
این مطلب خیلی به دردم خورد، بالاخره فهمیدم آفت چرا ایجاد میشه و چطور میشه زودتر خوبش کرد
سپاس از دیدگاه انرژی‌بخش شما! بسیار خوشحالم که این نوشته به کارتون اومد. موفق باشید