در این مقاله قصد داریم در مورد ایمپلنت دندان و شیمی درمانی و عوارض شیمی درمانی بر روی دندان و ایمپلنت صحبت کنیم .سلامت دندان یکی از مسائلی است که ممکن است پیش از شروع به درمان سرطانها یا در حین فرآیند درمان نادیده گرفتهشود. تیم مراقبت از سرطان باید شامل دندانپزشک بیمار باشد، انتخاب یک دندانپزشک آشنا با عوارض جانبی شیمی درمانی بسیار اهمیت دارد .
شیمی درمانی و عوارض آن روی دندان
بیش از دو سوم بیمارانی که با دوز بالا شیمی درمانی شدهاند و بیش از یک سوم بیمارانی که با دوز استاندارد شیمی درمانی میکنند در ناحیهی دهان و دندان خود دچار عوارض دهان و دندان ناشی از درمان سرطان مانند پوسیدگی و ایجاد حفره در دندان میشوند.
علت پوسیدگی های دندان در شیمی درمانی
خشکی دهان و تغییر در تعادل باکتریهای دهان، ریسک پوسیدگی را در افرادی که شیمی درمانی میکنند، افزایش می دهد. پوسیدگی دندان در طول درمان شیمی درمانی به علت تخریب غدد بزاقی و کاهش جریان بزاق به خصوص کاهش در ترشحات غدد زیر زبانی و زیر فکی، افزایش غلظت بزاق، کاهش کلسیم و فسفات بزاق رخ میدهد. همچنین ضعف قدرت سیستم ایمنی و کاهش ایمونوگلوبین های بزاق میتواند شیوع پوسیدگی دراین نوع بیماران تشدید نماید.
شیمی درمانی و کاشت دندان
افرادی که قبلا شیمی درمانی شده اند و دوره ی درمانی آنان به اتمام رسیده است، مشکلی از نظر قرار دادن ایمپلنت دندانی ندارند ،البته باید در این افراد آزمایش خون انجام شود. بیمارانی که شیمی درمانی انجام می دهند ایمنی بدنشان پایین میآید به همین علت بیشتر در معرض عفونت کردن هستند. ایمپلنت دندان و شیمی درمانی همزمان با هم امکان ندارد و پزشکان به افرادی که قصد ایمپلنت دندان و شیمی درمانی همزمان را دارند هشدار میدهند که کمتر از سه ماه از پایان دورهی شیمی درمانی خود اقدام به کاشت ایمپلنت دندانی ننمایند، زیرا احتمال عدم موفقیت کاشت ایمپلنت و همچنین عفونت کردن بافت لثه آنها بسیار بالاست.
آیا امکان پیشگیری از افتادن ایمپلنت دندانی بعد از دوره ی شیمی درمانی وجود دارد؟
بله. بیمارانی که حداقل چهارده روز از ایمپلنت دندانی آنان گذشته باشد میتوانند شیمی درمانی انجام دهند اما ریسک بالاتری نسبت به بیمارانی که دورهی درمانی ایمپلنت آنان طی شده است، دارند ، در واقع هر چه از دوره ی ایمپلنت گذشته باشد احتمال افتادن ایمپلنت دندانی در دورهی شیمی درمانی کمتر است. از آنجا که بیماری لثه عامل اصلی آسیبدیدگی ایمپلنتهای دندانی شناخته شدهاست، پیشگیری از بروز چنین بیماریهایی هدف اصلی محسوب میشود. از این رو اهمیت اقدامات پیشگیرانه پیش از شیمی درمانی را نباید کم ارزش دانست.انجام معاینات کامل دندانها پیش از شروع به شیمی درمانی به خیلی از بیماران پیشنهاد میشود تا از این طریق بتوان از اثرات جانبی جلوگیری کرد.
دلایل عدم موفقیت همزمان ایمپلنت دندان و شیمی درمانی
یکی از دلایل عدم موفقیت همزمان ایمپلنت دندان و شیمی درمانی میتواند اثرات شیمی درمانی بر روی پیوند استخوانی (Osseiontegration) باشد. از شیمی درمانی در درمان سرطان به منظور تخریب یا جلوگیری از انتشار سلول های بدخیم استفاده میشود این سلول ها گاه میتوانند سلول های طبیعی را که از لحاظ میتوز فعال هستند تحت تاثیر قرار دهند. شیمی درمانی اغلب باعث سرکوب مغز استخوان و با کاهش لکوسیت ها (گلبول سفید)سبب کاهش تضعیف سیستم ایمنی میشود، همین امر باعث خونریزی و عفونت بیمار میشود.محققین توصیه میکنند زمانی که تعداد پلاکت ها به کمتر از40000 رسید اقدامات معمول بهداشتی (کشیدن دندان،جرم گیری،…) متوقف کنند، هرچند که خونریزی ناشی از تروما (زخم) بیشتر در مواقعی اتفاق میافتد که تعدادپلاکت ها به کمتر 20000در میلی متر مکعب رسیده باشد.
آیا امکان جایگزین کردن ایمپلنتهای دندان بعد از شیمی درمانی وجود دارد؟
این از همان نوع پرسشهایی است که درمورد ایمپلنت دندانی و شیمی درمانی هنوز پاسخ روشنی برای آنها ارائه نشده است. ازآنجا که درمان ایمپلنتهای دندانی تنها در صورت استحکام و مقاومت استخوان فک موفقیتآمیز است، ازاین رو واجب است بیماران شیمی درمانی احتیاطهای لازم را مد نظر داشتهباشند.
اقدامات پیشگیری بر روی دهان و دندان قبل از شیمی درمانی
چنانچه شیمی درمانی در ناحیه سر و گردن بیمار باشد کنترل بیماریهای دهان و دندان باید مورد توجه بسیار قرار گیرد.در بیماران سرطانی قبل از اینکه شروع به دورهی شیمی درمانی کنند، دندان های فرد بیمار که پوسیدگی وسیعی دارند و دندانهایی که از لحاظ پالپ (نیاز به عصب کشی دارند) باید درمان شوند.درصورتی که بیمار نیاز به کشیدن دندان دارد باید یک تا سه هفته قبل و در شرایط آتروماتیک خارج شوند.
نتیجه گیری
اگر بیماری در دهان خود ایمپلنت دندانی دارد و قرار است شیمی درمانی انجام دهد، بهتر است به خاطر داشته باشد در نظر داشتن مراقبتهای دهان و دندان در خلال و بعد از سرطان درمانی بهترین چاره پیشگیری از بیماری لثه و از دست دادن ایمپلنت دندانی محسوب میشود.
پیشنهاد میکنیم در همین رابطه مقاله رادیوتراپی و ایمپلنت دندان را نیز مطالعه نمایید.
