دندان‌ها از نوزادی بیرون می‌زنند، ابتدا دندان‌های جلویی، سپس آسیاب کوچک و بزرگ و در نهایت دندان‌های آسیاب سوم یا همان دندان عقل. دندان‌های عقل سومین سری دندان‌های آسیاب در پشت دهان شما هستند و آنها معمولا بین سنین 17 تا 25 سالگی رشد می‌کنند و در پرتو ایکس دیده می‌شوند. دندانپزشکان می‌گویند بهترین سن برای جراحی دندان عقل، زیر سن 20 سالگی است، چرا که عوارض و درد کمتری دارد.
دندان عقل اگر پوسیده شوند، موجب پوسیدگی دندان‌های مجاور و عفونت در اطراف می‌شوند، از طرفی این دندان‌ها با توجه به اینکه در آخرین ردیف دندان‌ها رشد می‌کند و جای کمی برای رشد آن وجود دارد، به دندان‌های مجاور فشار آورده و سبب کج قرار گرفتن دندان‌های دیگر می‌شود. همچنین این دندان‌ها باعث بروز دردهایی در ناحیه فک، گوش، چشم و سر می‌شوند و برای مقابله با پیدایش چنین دردهایی، بهتر است که دندان‌های عقل توسط پزشک متخصص کشیده شود. از طرفی دندان‌های عقلی که در فضای کوچک فکی تمایل به رشد دارند، به دندان‌های اطراف خود فشار وارد می‌کنند تا بیرون بیایند، همین موضوع باعث آسیب به اعصاب دندان‌های مجاور و احساس درد شدید در آن ناحیه خواهد شد.
مورد دیگری که بسیار مهم است، ایجاد عفونت در دندان‌های عقل است. اگر دندان‌های عقل کشیده نشوند، ممکن است لثه را دچار عفونت کنند. این عفونت از طریق جریان خون به سایر اندام‌هایی همچون کلیه و قلب می‌رسد و آسیب جدی به آنها وارد خواهد کرد.
چه زمانی نیاز به کشیدن دندان عقل است؟
دندان‌های عقل دندان‌هایی هستند که فقط تا حدی در زاویه مستقیم ظاهر می‌شوند و شرایط رویش آنها بر روی دندان‌های همسایه تاثیر می‌گذارد. دندان‌های عقل در زاویه‌ای رشد می‌کنند که در زیر لثه پنهانند و یا مقدار کمی از آنها ظاهر می‌شود لذا زمان مناسب کشیدن دندان عقل از اهمیت خاصی برخوردار است.
اگر رشد دندان به طور کامل صورت گیرد، ریشه دندان مستحکم و استخوان‌های لثه، سخت‌تر می‌شود. کشیدن این دندان در چنین شرایطی دشوارتر خواهد بود. از این رو هر چه زودتر تصمیم به خارج سازی دندان کنید بهتر است. تاکید دندانپزشکان زیبایی برای اصلاح طرح لبخند قبل از انجام هر کاری دندان‌های عقل جراحی شوند.
آیا کشیدن دندان عقل درد دارد؟
وقتی شما دندانی دارید که باید کشیده شود، دندانپزشک ناحیه را کاملا بی حس می‌نماید تا احساس ناراحتی نکنید البته بعد از 4 تا 5 ساعت که بی حسی از بین رفت درد شروع می‌شود ولی می‌توان با رعایت نکات زیر درد را پس از کشیدن دندان عقل کاهش داد:
- تکه گاز گذاشته شده بر محل دندان کشیده شده را به مدت نیم ساعت با فشار ملایم فک در دهان نگهدارید.
- از مک زدن و خالی نمودن مکرر آب دهان خودداری کنید .
- از خوردن غذای سفت و نوشیدنی‌های داغ در روز اول خودداری نمایید.
- از کشیدن سیگار و استفاده از نی برای نوشیدن مایعات خودداری نمایند.
- شب اول آن ناحیه مسواک نشود، از روز دوم با آب و نمک رقیق ولرم چند بار دهان را شستشو دهید.
- خروج مقداری خونابه 1 تا 2 روز طبیعی بوده ضمنا از بیرون دهان، کمپرس سرد (کیسه یخ) نمایید.
- درصورت وجود درد از استامینوفن استفاده نمایید و از مصرف داروهای مسکن ضدالتهابی مثل آسپرین و پروفن به علت اینکه خاصیت ضدانعقادی دارند، خودداری نمایند.
- گاهی اوقات به علت درآمدن لخته خون از حفره دندان عقل کشیده شده،عارضه ای بوجود می آید که اصطلاحا درای ساکت (حفره خشک)نامیده می شود. این عارضه درد شدیدی دارد و بعد از 2 یا 3 روز به وجود می آید، در صورت بروز آن به کلینک مراجعه نمایند.
- معمولا دو روز بعد از بیرون آوردن دندان‌ها از محلول‌های دهانشو می‌توان استفاده نمود و دندان‌ها را غیر از ناحیه زخم مسواک نمود.
چگونه می توان پی برد دندان نهفته است یا نیمه نهفته؟
با روش رادیوگرافی و یا همان عکس از دندان‌ها منسوب به عکس OPG می‌توان به نهفته بودن و در کل وضعیت قرارگیری آنها در فک پی برد.
دلایلی که کشیدن دندان عقل را توجیه می‌کنند به ترتیب شامل موارد زیرند:
- پیشگیری و یا درمان پری کرمنیت که عبارتند از التهاب در بافت نرم پوشانده تاج یک دندان نیمه نهفته که همراه با درد می باشد و در صورت پیشرفت منجر به عفونت شدید در فضای چانه و گردن می‌شود. علت عمده پری کرونیت تجمع میکروبی در بافت نرم لثه ای پوشش شده دندان نیمه نهفته می‌باشد.
- پیشگیری از ایجاد کیست و تومورهای دندانی و فکی (بافت اطراف دندان نهفته بسیار مستعد تغییرات سرطانی و کیستی می باشد که در صورت بروز این تومورها نیاز به درمان های پیشرفته می‌باشد)
- پیشگیری از وقوع شکستگی فک ( وجود دندان عقل نهفته پایین باعث تضعیف استخوان زاویه فک شده و در صورت بروز ضربه متوسط باعث شکستگی در همین ناحیه می‌شود.
- نیازهای ارتودنسی ( بهتراست قبل از انجام درمان‌های ارتودنسی جهت تسهیل و ثبات درمان ارتودنسی حتما جهت خارج‌سازی دندان نهفته اقدام شود)
- آماده سازی بیماران جهت جراحی های فکی ( 6 ماه قبل از جراحی اصلاح موقعیت فکی دندان نهفته باید خارج شود)
